środa, 11 marca 2026 | Portal eORDO Omnis v. 1.116.1.5.61

Portal eORDO Omnis

☰ Niezalogowano
Użytkownik anonimowy
Zaloguj się

PPUZ w Nowym Targu

Ramowy program studiów

Szczegóły przedmiotu

Pobierz PDF
Wersja: 4

Podhalańska Państwowa Uczelnia Zawodowa w Nowy Targu

Informacje ogólne


Nazwa zajęć

Historia architektury i sztuki

Kod zajęć

1920-TIR-1-3-3

Status zajęć

Obowiązkowy

Wydział / Instytut

Instytut Humanistyczno - Społeczny

Kierunek studiów

turystyka i rekreacja

Moduł specjalizacyjny

-----

Specjalizacja

-----


Forma studiów Rok studiów Semestr Suma godzin dydaktycznych Liczba punktów ECTS
Wykłady Ćwiczenia/praktyki
Stacjonarne 1 1 --- --- ---
1 2 --- --- ---
2 3 13.0 13.0 2.0
Suma 13.0 13.0 2.0


Poziom studiów

studia pierwszego stopnia

Profil

Praktyczny

Osoba odpowiedzialna za program zajęć

dr Małgorzata Wesołowska

Wymagania (Kompetencje wstępne)

Wiedza na poziomie szkoły średniej z języka polskiego i historii odnosząca się do architektury i sztuki.

Założenia i cele zajęć

  • pozyskanie przez studenta podstawowej wiedzy na temat chronologii architektury i pozostałych sztuk plastycznych z podziałem na epoki, style, kierunki;
  • przygotowanie studenta do świadomego odbioru dziedzictwa kulturowego oraz analizowania zjawisk artystycznych i dzieł architektury i sztuki;
  • wskazanie metod analizy obiektów.

Prowadzący zajęcia

dr Katarzyna Ceklarz,
dr Małgorzata Wesołowska

Egzaminator/ Zaliczający

dr Małgorzata Wesołowska


Nakład pracy studenta - bilans punktów ECTS


Nakład pracy studenta niezbędny do uzyskania efektów uczenia się Obciążenie studenta
Studia stacjonarne Studia niestacjonarne
Obciążenie studenta na zajęciach wymagających bezpośredniego udziału nauczycieli akademickich lub innych osób prowadzących zajęcia i studentów, w tym: godz.:
30.0 		godz.:
0.0
Udział w wykładach (godz.) 13 0
Udział w: ćwiczenia (godz.) 13 0
Dodatkowe godziny kontaktowe z nauczycielem (godz.) 2 0
Udział w egzaminie (godz.) 2 0
Obciążenie studenta związane z jego indywidualną pracą związaną z zajęciami organizowanymi przez uczelnię, w tym: godz.:
22.0 		godz.:
0.0
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć/ przygotowanie się do wykładu (godz.) 1 0
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć/ przygotowanie się do: ćwiczenia (godz.) 4 0
Przygotowanie do zaliczenia/ egzaminu (godz.) 8 0
Wykonanie prac zaliczeniowych (referat, projekt, prezentacja itd.) (godz.) 9 0
Suma
(obciążenie studenta na zajęciach wymagających bezpośredniego udziału nauczycieli akademickich lub innych osób prowadzących zajęcia oraz związane z jego indywidualną pracą związaną z tymi zajęciami) 		godz.:
52.0 		ECTS:
2.0 		godz.:
0.0 		ECTS:
0
Obciążenie studenta w ramach zajęć kształtujących umiejętności praktyczne godz.:
0 		ECTS:
0 		godz.:
0 		ECTS:
0


Efekty uczenia się


Efekty uczenia się

Odniesienia
do kierunkowych efektów
uczenia się

Odniesienia
do charakterystyk
drugiego stopnia
efektów uczenia
się Polskich
Ram
Kwalifikacji

Sposób
weryfikacji
efektów
uczenia się

Wiedza: student zna i rozumie

W1

zna i rozumie podstawowe zagadnienia z zakresu historii architektury oraz wybrane zagadnienia z historii sztuki: malarstwa i rzeźby

K_W04

P6S_WK_02

prezentacja (W), egzamin pisemny (W)

Umiejętności: student potrafi

U1

potrafi rozpoznawać i charakteryzować główne nurty w architekturze i sztuce oraz identyfikować najważniejszych europejskich twórców i ich dzieła

K_U15

P6S_UK_01

egzamin pisemny, prezentacja multimedialna

U2

potrafi przygotować ofertę turystyczną uwzględniającą określony nurt w architekturze i sztuce

K_U01

P6S_UW_02, P6S_UO_01, P6S_UO_02

Kompetencje społeczne: student jest gotów do

K1

jest gotów do przekazywania wiedzy dotyczącej architektury i sztuki

K_K07

P6S_KK_01

ocena wypowiedzi (treści i sposobu jej przedstawiania;) (K), prezentacja multimedialna

Formy i metody kształcenia

Wykład z prezentacją multimedialną, dyskusja dydaktyczna, praca w grupach, samodzielna analiza formy i treści dzieła sztuki w kontekście uwarunkowań kulturowych, historycznych i społecznych.

Treści programowe


Wykłady
  • Forma, funkcja i treść dzieła architektury i sztuki. Chronologia architektury europejskiej oraz towarzyszących jej elementów malarstwa i rzeźby od starożytności i sztuki wczesnochrześcijańskiej, przez romanizm i gotyk, odrodzenie, barok, klasycyzm i romantyzm, eklektyzm, po modernizm i postmodernizm. Wskazanie cech charakterystycznych dla poszczególnych stylów i kierunków.
  • Prehistoria: malowidła naskalne: Lascaux, Altamira; architektura megalityczna (menhir, dolmen, aleja, kromlech), Stonehenge.
  • Sztuka St. Mezopotamii: zikkurat; rzeźba: posągi Gudei, stela Hammurabiego, lamassu w pałacach asyryjskich, płaskorzeźba asyryjska – ranna lwica z Niniwy.
  • Sztuka St. Egiptu: kanon w malarstwie i reliefie, kanon w rzeźbie pełnej, kanon w architekturze sakralnej, mastaba-piramida schodkowa-piramida ostrosłupowa – geneza formy; sztuka amarneńska.
  • Szt. egejska: charakterystyka architektury i dekoracji na przykładzie pałaców w Knossos (Kreta) i Mykenach (szt.mykeńska), forma kolumny kreteńskiej, pojęcie megaronu.
  • Szt. St. Grecji: charakterystyka arch. greckiej - materiał, konstrukcja, porządki architektoniczne, złoty podział odcinka, typ świątyni greckiej, teatr grecki, miasto greckie - akropol, agora, przykłady: zabudowa Akropolu w Atenach: Partenon, Erechtejon, świątynia Nike Apteros - charakterystyka, rozpoznanie; rzeźba grecka: kanon proporcji, analiza wybranych przykładów rzeźby (kuros/kora, Myron, Fidiasz, Poliklet, Praksyteles, Skopas, Lizyp, kompozycje hellenistyczne); malarstwo greckie: style malarstwa wazowego, enkaustyka; ornament grecki
  • Szt. St. Rzymu: charakterystyka arch. rzymskiej – materiał (w tym beton rzymski), konstrukcja – łuk, sklepienie, kopuła; porządki architektoniczne, spiętrzenie porządków, schemat łuku triumfalnego; typy budowli rzymskich, dom rzymski z atrium; Panteon, łuk triumfalny, Koloseum, forum Trajana, kolumna Trajana, akwedukt Pont du Gard; rzymski relief narracyjny, rzymski portret werystyczny.
  • Sztuka wczesnochrześcijańska: ikonografia – Chrystus Dobry Pasterz, motyw oranta/orantki; architektura wczesnochrześcijańska: ogólna charakterystyka, materiał, plany, typy budowli, dekoracja, bazylika wczesnochrześcijańska, mauzoleum Galii Placydii.
  • Sztuka bizantyjska: charakterystyka arch. bizantyjskiej – plany, konstrukcja (kopuła na pendentywach), dekoracja; przykłady: San Vitale w Rawennie, mozaiki z Justynianem i Teodorą (tu: pojęcie izokefalii); Hagia Sophia w Konstantynopolu.
  • Sztuka romańska: charakterystyka arch. romańskiej – konstrukcja – łuk, sklepienie kolebkowe i krzyżowe, romański detal architektoniczny – portal romański, okno rozglifione, biforium, triforium, kapitel kostkowy, lizeny, fryz arkadkowy, galeryjka arkadkowa; typowy plan i bryła bazyliki romańskiej; przykłady: opactwo Maria Laach, katedra i kampanila w Pizie, opactwo w Tumie pod Łęczycą; plastyka romańska: podporządkowanie malarstwa i rzeźby architekturze, prawo ramy, przykłady: portal z kościoła St. Pierre w Moissac, kolumny z kościoła św. Trójcy w Strzelnie, fresk Chrystus na Majestacie z Tahull.
  • Podstawowa ikonografia bizantyjska: Chrystus Pantokrator, Maria Hodegetria, Deesis; podstawowa ikonografia zachodniego chrześcijaństwa: Maiestas Domini (Chrystus na Majestacie), symbole 4 ewangelistów.
  • Sztuka gotycka: charakterystyka architektury gotyckiej, w tym: system konstrukcyjny katedry gotyckiej: sklepienie krzyżowo-żebrowe, filary międzynawowe, łuki przyporowe; system konstrukcyjny kościoła halowego; odmiany sklepień gotyckich: gwieździste, sieciowe, wachlarzowe, kryształowe; gotycki detal architektoniczny; przykłady: Notre Dame/Paryż, katedra/Wrocław, kościół Mariacki/Kraków, kościół Mariacki/Gdańsk ; rzeźba gotycka architektoniczna i wolnostojąca – ogólna charakterystyka; Grupa Zwiastowania z Reims, Pieta z Lubiąża, Piękna Madonna z Krużlowej, ołtarz mariacki Wita Stwosza.
  • Architektura renesansu: ogólna charakterystyka; twórcy: Brunelleschi, Alberti, Bramante, Michał Anioł; typ  pałacu miejskiego, loggia arkadowa; dzieła: Ospedale degli Innocenti, Santa Maria Novella – fasada, Tempietto, biblioteka Laurenziana – przedsionek, willa Rotonda; bazylika św. Piotra – porównanie planów i koncepcji Bramantego i Michała Anioła; przykłady architektury renesansu w Polsce: kaplica Zygmuntowska/Kraków, ratusz/Poznań, Zamość - koncepcja miasta idealnego.
  • Malarstwo renesansu: ogólna charakterystyka, perspektywa zbieżna i powietrzna, schematynnkompozycyjne; twórcy: Leonardo da Vinci, Rafael, Michał Anioł; rzeźba renesansu: Michał Anioł, dzieła: Madonna w grocie/Leonardo, Szkoła ateńska/Rafael, rzeźby: Pieta watykańska, Dawid, Jeńcy/Michał Anioł.
  • Architektura i rzeźba baroku: ogólna charakterystyka; twórcy: Bernini, Borromini, dzieła: San Carlo alle Quattro Fontane/Borromini, plac i kolumnada przed bazyliką św. Piotra/Bernini, kościół św. Piotra i Pawła/Kraków, Wersal/typ pałacu między dziedzińcem a ogrodem, rzeźba Ekstaza św. Teresy/Bernini. Malarstwo barokowe: ogólna charakterystyka, schematy kompozycyjne; twórcy: Rembrandt, Rubens, Velasquez; dzieła: Autoportret z Saskią/Rembrandt, Zdjęcie z krzyża z Antwerpii, Porwanie córek Leukippa/Rubens, Las Meninas/Velasquez.
  • Architektura klasycyzmu: ogólna charakterystyka, przykłady: Panteon/Paryż, Łuk triumfalny/ Chalgrin/Paryż.
  • Architektura XIX w.: historyzm, eklektyzm, secesja – ogólna charakterystyka; przykłady: parlament/Londyn, Opera/Garnier/Paryż, Pałac na wodzie/Warszawa/Łazienki, Casa Mila, Sagrada Familia/Gaudi/Barcelona.
  • Architektura XX w: ogólna charakterystyka, nowe materiały i konstrukcje, modernizm – ogólna charakterystyka, przykłady: Bauhaus/Gropius, jednostka marsylska, kaplica w Ronchamp/Corbusier, willa nad wodospadem, Muzeum Guggenheima w Nowym Jorku/Wright, opera w Sydney/Utzon. Przykłady architektury najnowszej: Ieoh Ming Pei, Frank O' Gehry, Zaha Hadid
Ćwiczenia
ćwiczenia audytoryjne

Analiza dzieł architektury i sztuki poszczególnych epok w kontekście uwarunkowań kulturowych, historycznych i społecznych. Odbiór dzieła architektury w kontekście krajobrazu kulturowego.

1. Prehistoria
2. Sztuka St. Mezopotamii i St. Egiptu
3. Sztuka St. Grecji
4. Sztuka St. Rzymu
5. Sztuka wczesnochrześcijańska
6. Sztuka bizantyjska
7. Sztuka romańska
8. Podstawowa ikonografia bizantyjska
9. Sztuka gotycka
10. Sztuka renesansu
11. Sztuka baroku:
12. Sztuka klasycyzmu
13. Sztuka XX w

Kryteria oceny osiągniętych efektów uczenia się


Kryteria oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta

Kryterium oceny dla pisemnych kolokwiów i dla pisemnego egzaminu:
51-60% dst;
61-70% +dst;
71-80% db;
81-90% +db;
91-100% bdb

Kryterium oceny dla prezentacji multimedialnych:
Prezentacje multimedialne oceniane są wg następujących kryteriów ocenianych w skali od 0 do 3:

  • zawartość merytoryczna (zgodna z tematem; dostosowana do możliwości odbiorców i potencjału tematu
  • język prezentacji (fachowa terminologia, poprawność językowa)
  • zwięzłość (krótkie zdania, równoważniki zdań, hasła→sedno)
  • czytelność (wielkość czcionki, układ, tempo wyświetlania)
  • estetyka (kolor, grafika, animacje, dźwięk)
  • staranność wykonania i przedstawiania prezentacji
  • czas prezentacji (wykorzystanie zaplanowanego czasu)
  • innowacyjność (praca przyciągająca uwagę, pomysłowa, niekonwencjonalna)

Ocena i punktacja:
Bardzo dobry (5,0) – 24-22 pkt
Dobry plus (4,5) – 21-19 pkt
Dobry (4,0) – 18-16 pkt
Dostateczny plus (3,5) – 15-13 pkt
Dostateczny (3,0) – 12-10 pkt
Niedostateczny (2,0) - poniżej 10 pkt


Ocena wypowiedzi:

Bardzo dobry (5,0) - odpowiedź jasna, klarowna, na temat, właściwe słownictwo, wyraźna ekspresja wypowiedzi, świadcząca o zaangażowaniu mentalnym w zagadnienie;

Dobry plus (4,5) odpowiedź jasna i na temat, ale nie zawsze właściwe słownictwo; brak wyraźnej ekspresji ale pełne zaangażowanie mentalne;

Dobry (4,0) poprawna ale nie ujmuje całości zagadnienia, słownictwo potoczne, wypowiedź monotonna ale merytorycznie prawidłowa

Dostateczny plus (3,5)  merytorycznie prawidłowa ale z licznymi błędami, wymagająca ingerencji

Dostateczny (3,0)  niejasna, tylko częściowo dotyczy istoty sprawy, słaba orientacja w zagadnieniu, wypowiedź wymuszona, świadcząca o braku zainteresowania zagadnieniem

Niedostateczny (2,0) wypowiedź nie odpowiadająca żadnym z podanych kryteriów opisowych i merytorycznych

Forma weryfikacji osiągnięć studenta i warunki zaliczenia zajęć


Forma weryfikacji osiągnięć studenta

Zaliczenie i egzamin

Warunki odbywania i zaliczenia zajęć oraz dopuszczenia do końcowego egzaminu (zaliczenia z oceną)

Egzamin pisemny (obejmuje znajomość treści ćwiczeń i wykładów). Zasadą dopuszczenia do egzaminu jest wcześniejsze zaliczenie ćwiczeń. Aby zdać egzamin, student musi uzyskać przynajmniej 51% punktów (na ocenę dostateczną).

Warunki zaliczenia ćwiczeń:

  • obecność na ćwiczeniach, dopuszczalne są dwie nieusprawiedliwione nieobecności, każda inna nieobecność musi z oceną) zostać usprawiedliwiona, a materiał zaliczony;
  • aktywność podczas zajęć;
  • uzyskanie pozytywnych ocen z przydzielonych zadań;

Przy zaliczeniu ćwiczeń uwzględnia się: oceny z kolokwiów, pracę samodzielną i grupową podczas zajęć oraz aktywność na zajęciach.

Wykaz zalecanego piśmiennictwa


Wykaz literatury podstawowej

Lp.Pozycja
1Pevsner N., 2012, Historia architektury europejskiej, Arkady, Warszawa
2Koch W., 2011, Style w architekturze – arcydzieła budownictwa europejskiego od antyku po czasy współczesne, Świat Książki, Warszawa
3Honour H., Fleming J., 2006, Historia sztuki świata, Arkady, Warszawa
4Chrzanowski T., 2008, Sztuka w Polsce. Od I do III Rzeczypospolitej, t. 1 i 2, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa
5Białostocki J., 2008, Sztuka cenniejsza niż złoto, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa
6Aaltonen G., 2014, The History of Architecture, ‎ Arcturus Publishing Limited

Wykaz literatury uzupełniającej

Lp.Pozycja
1Zukowsky J., 2016, Przewodnik po architekturze współczesnej, Arkady, Warszawa
2Fabiani B., 2015, W kręgu sztuki. Wybór gawęd, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa
3Luongo M., 2016, History of Art, Louisiana State University Press

Wymiar, zasady i forma odbywania praktyk zawodowych


Wymiar, zasady i forma odbywania praktyk zawodowych

-----