niedziela, 5 kwietnia 2026 | Portal eORDO Omnis v. 1.116.1.5.61

Portal eORDO Omnis

☰ Niezalogowano
Użytkownik anonimowy
Zaloguj się

PPUZ w Nowym Targu

Ramowy program studiów

Szczegóły przedmiotu

Pobierz PDF
Wersja: 4

Podhalańska Państwowa Uczelnia Zawodowa w Nowy Targu

Informacje ogólne


Nazwa zajęć

Metodyka opiekuńczo-wychowawcza w pieczy zastępczej

Kod zajęć

PS-1-4,7d 19-20

Status zajęć

Obowiązkowy

Wydział / Instytut

Instytut Humanistyczno - Społeczny

Kierunek studiów

praca socjalna

Moduł specjalizacyjny

-----

Specjalizacja

-----


Forma studiów Rok studiów Semestr Suma godzin dydaktycznych Liczba punktów ECTS
Wykłady Ćwiczenia/praktyki
Stacjonarne 1 1 --- --- ---
1 2 --- --- ---
2 3 --- --- ---
2 4 0 25.0 2.0
Suma 0 25.0 2.0


Poziom studiów

studia pierwszego stopnia

Profil

Praktyczny

Osoba odpowiedzialna za program zajęć

dr Marian Bursztyn

Wymagania (Kompetencje wstępne)

Wiedza z zakresu teoretycznych podstaw wychowania i pedagogiki opiekuńczo-wychowawczej.

Założenia i cele zajęć

Celem przedmiotu jest identyfikacja głównych problemów społecznych związanych z funkcjonowaniem systemu pieczy zastępczej i ich krytyczna analiza. Przedmiot zaznajamia z wiedzą dotyczącą pracy opiekuńczo-wychowawczej w rodzinnej i instytucjonalnej pieczy zastępczej oraz prezentuje jego ramy formalno-prawne. Zaznajamia z funkcjonowaniem rodzinnej pieczy zastępczej, tj.: rodzin zastępczych, rodzin adopcyjnych, rodzinnych domów dziecka, wiosek dziecięcych. Przedstawia organizację i funkcjonowanie oraz metody i sposoby pracy opiekuńczo-wychowawczej w instytucjonalnej pieczy zastępczej, tj. w placówkach interwencyjnych i socjalizacyjnych. Zwraca się też uwagę na organizację pracy opiekuńczo-wychowawczej w placówkach wsparcia dziennego, świetlicach szkolnych, internatach i bursach szkolnych.

Prowadzący zajęcia

-----

Egzaminator/ Zaliczający

-----


Nakład pracy studenta - bilans punktów ECTS


Nakład pracy studenta niezbędny do uzyskania efektów uczenia się Obciążenie studenta
Studia stacjonarne Studia niestacjonarne
Obciążenie studenta na zajęciach wymagających bezpośredniego udziału nauczycieli akademickich lub innych osób prowadzących zajęcia i studentów, w tym: godz.:
25.0 		godz.:
0.0
Udział w wykładach (godz.) 0 0
Udział w: ćwiczenia (godz.) 25 0
Dodatkowe godziny kontaktowe z nauczycielem (godz.) 0 0
Udział w egzaminie (godz.) 0 0
Obciążenie studenta związane z jego indywidualną pracą związaną z zajęciami organizowanymi przez uczelnię, w tym: godz.:
50.0 		godz.:
0.0
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć/ przygotowanie się do wykładu (godz.) 15 0
Samodzielne studiowanie tematyki zajęć/ przygotowanie się do: ćwiczenia (godz.) 25 0
Przygotowanie do zaliczenia/ egzaminu (godz.) 10 0
Wykonanie prac zaliczeniowych (referat, projekt, prezentacja itd.) (godz.) 0 0
Suma
(obciążenie studenta na zajęciach wymagających bezpośredniego udziału nauczycieli akademickich lub innych osób prowadzących zajęcia oraz związane z jego indywidualną pracą związaną z tymi zajęciami) 		godz.:
75.0 		ECTS:
2.0 		godz.:
0.0 		ECTS:
0
Obciążenie studenta w ramach zajęć kształtujących umiejętności praktyczne godz.:
0 		ECTS:
0 		godz.:
0 		ECTS:
0


Efekty uczenia się


Efekty uczenia się

Odniesienia
do kierunkowych efektów
uczenia się

Odniesienia
do charakterystyk
drugiego stopnia
efektów uczenia
się Polskich
Ram
Kwalifikacji

Sposób
weryfikacji
efektów
uczenia się

Wiedza: student zna i rozumie

W1

Student ma pogłębioną wiedzę o podstawowych potrzebach dziecka funkcjonującego w różnych formach opieki zastępczej. Zna problem integracji rodziny osadzając go w problematyce społecznej. Ma podstawową wiedzę instytucjach pieczy zastępczej Zna ogólną charakterystykę metodyki pracy opiekuńczo – wychowawczej oraz wskazuje pochodzenie jej źródeł treściowych, twierdzeń i dyrektyw.

K_W01

P6S_WG

dyskusja, frekwencja na zajęciach, kolokwium

W2

Ma podstawową wiedzę o celach, organizacji i funkcjonowaniu instytucji pomocy społecznej, resocjalizacji i innych związanych z pracą socjalna. Wymienia typy i rodzaje placówek opiekuńczo – wychowawczych oraz instytucje wspierające rodzinę i dziecko.

K_W06

P6S_WG

Umiejętności: student potrafi

U1

potrafi wykorzystać wiedzę teoretyczną do szczegółowego opisu i praktycznego analizowania jednostkowych procesów w prawidłowym planowaniu procesu pracy opiekuńczo –wychowawczej w pieczy zastępczej.

K_U05

P6S_UW_01, P6S_UW_02

dyskusja, frekwencja na zajęciach, kolokwium

U2

Potrafi prognozować praktyczne skutki konkretnych problemów w procesie adopcyjnym z wykorzystaniem standardowych metod i narzędzi właściwych dla pracy socjalnej. Potrafi interpretować problemy edukacyjne, wychowawcze i opiekuńcze, a także motywy i wzory zachowań wychowanków rodzinnej i instytucjonalnej pieczy zastępczej

K_U07

P6S_UW_01, P6S_UW_02

U3

Posiada umiejętność wykorzystania zdobytej wiedzy z zakresu pracy socjalnej w rozwijaniu kompetencji opiekuńczo – wychowawczych opiekunów zastępczych i wychowawców instytucjonalnych. Podejmuje próby rozwiązywania problemów pedagogicznych z dostosowaniem właściwych metod oraz przewiduje skutki działań pedagogicznych

K_U09

P6S_UW_01, P6S_UW_02

Kompetencje społeczne: student jest gotów do

K1

Potrafi wyznaczać kierunki rozwoju osobistego i samokształcenia w zakresie pracy socjalnej oraz w wymiarze interdyscyplinarnym

K_K01

P6S_KK_01, P6S_KK_02

dyskusja, frekwencja na zajęciach, kolokwium

K2

prawidłowo identyfikuje i rozstrzyga dylematy związane z wykonywaniem zawodu pracownika socjalnego

K_K04

P6S_KR

Formy i metody kształcenia

Wykład informacyjny, wykład problemowy, prezentacje multimedialne, ćwiczenia, dyskusja, pokaz, metoda przypadków, metoda sytuacyjna, samokształcenia.

Treści programowe


Wykłady

Nie dotyczy
Ćwiczenia
ćwiczenia

1. Rola nauczyciela-opiekuna-wychowawcy w pedagogice opiekuńczej. Sylwetka osobowościowa opiekuna-wychowawcy. Odpowiedzialność, etyka. Skuteczność wychowania. Błędy wychowania. Znaczenie autorytetu. Kwalifikacje i kompetencje nauczyciela, wychowawcy. Etyczna strona opieki i wychowania w placówce specjalnej oraz placówce opiekuńczo-wychowawczej

2. Pojęcie opieki i wychowania oraz działalności opiekuńczo-wychowawczej. Przedmiot i podstawowe zadania metodyki opiekuńczo-wychowawczej. Aspekty prawne działalności opiekuńczo-wychowawczej. Typy i rodzaje placówek opiekuńczo-wychowawczych oraz placówek i ośrodków oświatowo-wychowawczych. Warsztat pracy. Dokumentacja (formalna i nieformalna);

3. Szkoła jako środowisko opiekuńczo-wychowawcze. Opiekuńcza rola szkoły . Rola i zadania pedagoga szkolnego. Partnerstwo edukacji i pomocy społecznej. Zagadnienie współpracy placówek opiekuńczo-wychowawczych ze szkołą – poprawa funkcjonowania dziecka z niepełnosprawnością (w tym z niepełnosprawnością intelektualną)

4. Praca opiekuńczo-wychowawcza w instytucjach wsparcia dziennego. Funkcje i zadania placówek wsparcia dziennego oraz ich realizacja. Świetlice środowiskowe, ogniska wychowawcze (zagadnienie organizacji czasu wolnego). Warsztaty terapii zajęciowej (funkcjonowanie WTZ, terapia zajęciowa w warunkach WTZ). Wsparcie rodziny przeżywającej trudności w sferze opiekuńczo-wychowawczej. Asystentura rodzinna. Znaczenie opieki w pracy z dzieckiem z niepełnosprawnością (w tym z niepełnosprawnością intelektualną)

5. Przyczyny, atrybuty, rozmiary i skutki sieroctwa w Polsce. Nowe standardy w opiece nad dzieckiem sierocym. Zagadnienie i uwarunkowania sieroctwa. Obraz dziecka przebywającego w opiece zastępczej - charakterystyka dziecka sierocego („teoria więzi”, "choroba sieroca", "dziecko z doświadczeniem kompleksowej traumy". Czynniki warunkujące adaptację dziecka z niepełnosprawnością (w tym z niepełnosprawnością intelektualną) w środowisku zastępczym

6. Praca opiekuńczo-wychowawcza w instytucjach pieczy zastępczej o charakterze rodzinnym (rodzinne domy dziecka, wioski dziecięce, - rodziny zastępcze, specyfika funkcjonowania placówek, tworzenie atmosfery życia, problemy opiekuńczo-wychowawcze)

Dziecko z niepełnosprawnością (w tym z niepełnosprawnością intelektualną) w rodzinach zastępczych, rodzinnych domach dziecka

7. Praca opiekuńczo-wychowawcza w instytucjach pieczy zastępczej o charakterze instytucjonalnym. Placówki opiekuńczo–wychowawcze (socjalizacyjne, interwencyjne, specjalistyczno-terapeutyczne). Metody przekształceń domów dziecka. Przyczyny umieszczania dzieci w placówkach socjalizacyjnych (specyfika funkcjonowania placówek, tworzenie atmosfery życia, programy opiekuńczo-wychowawcze, rola i zadania wychowawcy, problemy prowadzenia grup wychowawczych). Pułapki opiekunów. Bezradność. Wypalenie. Dziecko z niepełnosprawnością (w tym z niepełnosprawnością intelektualną) w instytucjonalnych placówkach opieki całodobowej

8. Indywidualne plany pracy w warunkach pieczy zastępczej instytucjonalnej. Dokumentacja wychowanka placówki opiekuńczo-wychowawczej. Wybrane metody, techniki i narzędzia – genogram, – ekomapa, - księga życia. Praca z rodziną dziecka umieszczonego w placówce opiekuńczo – wychowawczej. Kulturoterapia w pracy opiekuńczo-wychowawczej.

9. Rola placówek opiekuńczo-wychowawczych w przygotowaniu do dorosłości dziecka z niepełnosprawnością (w tym z niepełnosprawnością intelektualną). Usamodzielnianie wychowanków pieczy zastępczej. Opiekun usamodzielnienia. Indywidualny program usamodzielnienia.

10. Innowacyjne metody i narzędzia pracy opiekuńczo-wychowawczej. Opis inicjatyw na przykładzie Projektu „Świat Dobrej Przyszłości”

11. Problematyka respektowania intymności, poszanowania godności i rozwoju seksualnego w codziennej pracy opiekuńczo-wychowawczej. Problem przemocy i wykorzystywania seksualnego

Kryteria oceny osiągniętych efektów uczenia się


Kryteria oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta

1) od 90% bardzo dobry (5,0); obecności - min.80%

2) od 80% dobry plus (4,5); obecności - min.80%

3) od 70% dobry (4,0); obecności - min.80%

4) od 60% dostateczny plus (3,5); obecności - min.80%

5) od 50 % dostateczny (3,0); obecności - min.80%

6) poniżej 50 % niedostateczny (2,0); obecności - min.80%

Forma weryfikacji osiągnięć studenta i warunki zaliczenia zajęć


Forma weryfikacji osiągnięć studenta

Zaliczenie z oceną

Warunki odbywania i zaliczenia zajęć oraz dopuszczenia do końcowego egzaminu (zaliczenia z oceną)

Zaliczenie przedmiotu następuje na podstawie:

- obecność na zajęciach: minimum 80%

- pozytywna ocena z kolokwium

Wykaz zalecanego piśmiennictwa


Wykaz literatury podstawowej

Lp.Pozycja
1Hrynkiewicz J., Odrzuceni. Analiza procesu umieszczania dzieci w placówkach opieki, Warszawa 2006
2Rodzinne i instytucjonalne środowiska opiekuńczo-wychowawcze, red. D. Wosik-Kawala, Lublin 2011
3Środowiska opiekuńczo-wychowawcze, red. B. Wojciechowska-Charlak, Kielce 2002
4Brągiel J., Badora S. (red.): Formy opieki, wychowania i wsparcia w zreformowanym systemie pomocy społecznej, Opole 2005
5Dryll E: Interakcja wychowawcza, Warszawa 2001
6Kamieńska U.: Zarys metodyki pracy opiekuńczo-wychowawczej w rodzinnych i instytucjonalnych formach wychowania, Katowice 2002

Wykaz literatury uzupełniającej

Lp.Pozycja
1Kalus A., (red.) W świecie dziecka osieroconego i rodziny adopcyjnej, Opole, 2003
2Kutrzyk-Jurków I., Charążka A.: Wychowywać, ale jak? Warszawa 2005
3Stankiewicz R. (red.): Nauczyciel-Opiekun-Wychowawca, Poznań-Zielona Góra 2002

Wymiar, zasady i forma odbywania praktyk zawodowych


Wymiar, zasady i forma odbywania praktyk zawodowych

Nie dotyczy